B.N. Reddy: మల్లీశ్వరి దర్శకుడి జీవితం

తెలుగు సినిమా చరిత్రలో చిరస్మరణీయ క్లాసిక్‌గా నిలిచిన ‘మల్లీశ్వరి’ (1951) దర్శకుడు B.N. Reddy. తొలి తరం టాకీల నుంచి తెలుగు సినిమాను కళాత్మక ఔన్నత్యం వైపు నడిపించిన దర్శకుల్లో ఆయన ముందు వరుసలో నిలుస్తారు. దక్షిణ భారతదేశం నుంచి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు అందుకున్న తొలి వ్యక్తిగా కూడా చరిత్ర సృష్టించారు.

ఇది మా Cinema Archive సిరీస్‌లో ఐదో భాగం. మొదటి నాలుగు భాగాల్లో తెలుగు సినిమా తొలి హీరో Raghupathi Surya Prakash, తొలి టాకీ దర్శకుడు H.M. Reddy, తొలి కథానాయిక Surabhi Kamalabai, సినీ దిగ్గజం L.V. Prasad గురించి తెలుసుకున్నాం. H.M. Reddy తో కలిసి రోహిణి పిక్చర్స్ స్థాపించిన B.N. Reddy, ఆ తర్వాత సొంత బాటలో తెలుగు సినిమాను స్వర్ణయుగం వైపు నడిపించారు.

తొలినాళ్ల జీవితం

బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డిగా 1908 నవంబర్ 16న సింహాద్రిపురం సమీపంలోని వై. కొత్తపల్లి గ్రామంలో ఒక వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్నతనం నుంచే సాహిత్యం, కళలపై ఆసక్తి చూపిన ఆయన, తర్వాతి కాలంలో సినీ నిర్మాణ రంగంలో అడుగుపెట్టారు.

రోహిణి పిక్చర్స్ మరియు వందేమాతరం

తెలుగు తొలి టాకీ దర్శకుడు హెచ్.ఎం. రెడ్డి నిర్మాతగా మారాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, B.N. Reddy, నటి కన్నాంబ కలిసి భాగస్వాములుగా రోహిణి పిక్చర్స్‌ను స్థాపించారు. ఈ బ్యానర్ కింద 1938లో వచ్చిన ‘గృహలక్ష్మి’ చిత్రం సాహసోపేతమైన కథాంశాలతో దృష్టిని ఆకర్షించింది. అయితే సృజనాత్మక దృక్పథంలో తేడాల కారణంగా, B.N. Reddy రోహిణి నుంచి విడిపోయి సొంతంగా వాహిని పిక్చర్స్‌ను స్థాపించారు.

వాహిని బ్యానర్ కింద 1939లో వచ్చిన ‘వందేమాతరం’ చిత్రంతో B.N. Reddy దర్శకుడిగా అరంగేట్రం చేశారు. వి. నాగయ్య ప్రధాన పాత్రలో నటించిన ఈ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద విజయం సాధించింది, తెలుగు సినిమాలో తొలి ప్లేబ్యాక్ పాటను పరిచయం చేసిన చిత్రంగా కూడా గుర్తింపు పొందింది. తర్వాత సుమంగళి (1940), దేవత (1941) చిత్రాలకు కూడా దర్శకత్వం వహించారు — ఈ రెండు చిత్రాల్లోనూ వి. నాగయ్య కథానాయకుడిగా నటించారు.

వాహిని పిక్చర్స్ మరియు మల్లీశ్వరి

1948లో మద్రాసులో వాహిని స్టూడియోస్ నిర్మించిన తర్వాత, B.N. Reddy తన అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక చిత్రం వైపు అడుగులు వేశారు. వందేమాతరం చిత్రీకరణ సందర్భంగా హంపి సందర్శించినప్పుడు, శ్రీకృష్णదేవరాయలపై ఒక చిత్రం తీయాలని ఆయన కలగన్నారు. ఆ కలే 1951లో ‘మల్లీశ్వరి’గా సాకారమైంది — దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచనతో, ఎన్.టి. రామారావు, భానుమతి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ చిత్రం, విజయనగర సామ్రాజ్య నేపథ్యంలో ఒక ప్రేమకథను చిత్రించింది.

మల్లీశ్వరి తెలుగు సినిమా చరిత్రలో చిరస్మరణీయ క్లాసిక్‌గా నేటికీ నిలిచి ఉంది. కథ, సంగీతం, నటన — అన్ని అంశాల్లోనూ ఈ చిత్రం సాధించిన నాణ్యత, B.N. Reddyను తెలుగు సినిమాలో అత్యుత్తమ దర్శకుల్లో ఒకరిగా నిలబెట్టింది.

పురస్కారాలు మరియు వారసత్వం

1967లో ‘రంగుల రత్నం’ చిత్రానికి ఉత్తమ తెలుగు చిత్రంగా జాతీయ అవార్డు అందుకున్న B.N. Reddy, 1974లో భారత సినిమా అత్యున్నత గౌరవమైన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును అందుకున్నారు — దక్షిణ భారతదేశం నుంచి ఈ పురస్కారం పొందిన తొలి వ్యక్తిగా చరిత్ర సృష్టించారు. భారత ప్రభుత్వం నుంచి పద్మభూషణ్ పురస్కారం, ఒక విశ్వవిద్యాలయం నుంచి గౌరవ డాక్టరేట్ కూడా అందుకున్నారు. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే, ఆయన సోదరుడు బి. నాగిరెడ్డి (వాహిని పిక్చర్స్ సహ-వ్యవస్థాపకుడు) కూడా 1986లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు అందుకున్నారు — ఈ పురస్కారాన్ని ఇద్దరు సోదరులు అందుకున్న అరుదైన ఉదాహరణల్లో ఇది ఒకటి.

1977 నవంబర్ 8న మద్రాసులో కన్నుమూసిన B.N. Reddy, తెలుగు సినిమాను తొలితరం టాకీల నుంచి కళాత్మక స్వర్ణయుగం వైపు నడిపించిన దార్శనికుడిగా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు. మా తదుపరి భాగంలో, ఈ స్వర్ణయుగంలో తెలుగు సినిమాకు మరో కోణాన్ని జోడించిన కళాకారుడి కథ చూద్దాం.

కీలక విషయాలు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

B.N. Reddy ఎవరు?

‘మల్లీశ్వరి’ (1951) చిరస్మరణీయ క్లాసిక్‌కు దర్శకత్వం వహించిన తెలుగు సినీ దర్శకుడు — దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత.

ఆయన తొలి దర్శకత్వ చిత్రం ఏది?

వందేమాతరం (1939) — వి. నాగయ్య ప్రధాన పాత్రలో నటించిన ఈ చిత్రంతో దర్శకుడిగా అరంగేట్రం చేశారు.

మల్లీశ్వరి చిత్రంలో ఎవరు నటించారు?

ఎన్.టి. రామారావు, భానుమతి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎప్పుడు అందుకున్నారు?

1974లో అందుకున్నారు — దక్షిణ భారతదేశం నుంచి ఈ పురస్కారం పొందిన తొలి వ్యక్తి.

రోహిణి పిక్చర్స్‌తో ఆయనకు సంబంధం ఏమిటి?

హెచ్.ఎం. రెడ్డి, నటి కన్నాంబలతో కలిసి రోహిణి పిక్చర్స్ స్థాపనలో భాగస్వామిగా ఉన్నారు, తర్వాత సొంతంగా వాహిని పిక్చర్స్ స్థాపించారు.