B. Nagi Reddy: విజయా వాహిని స్టూడియోస్ నిర్మాత
వాహిని స్టూడియోస్ను ఆసియా అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దిన నిర్మాత
"సోదరుడు B.N. Reddy స్థాపించిన వాహిని స్టూడియోస్ను 1949లో స్వాధీనం చేసుకున్న బి. నాగిరెడ్డి, దాన్ని ఆసియాలోనే అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దారు — పాతాళ భైరవి, మాయాబజార్ వంటి చిరస్మరణీయ క్లాసిక్లు ఇక్కడి నుంచే వచ్చాయి."
B. Nagi Reddy: విజయా వాహిని స్టూడియోస్ నిర్మాత
పాతాళ భైరవి, మాయాబజార్, మిస్సమ్మ — తెలుగు సినిమా ప్రేక్షకులు తరతరాలుగా ఆస్వాదిస్తున్న ఈ చిరస్మరణీయ క్లాసిక్ల వెనుక ఒకే ఒక్క నిర్మాత నిలుస్తారు — B. Nagi Reddy. సోదరుడు B.N. Reddy స్థాపించిన వాహిని స్టూడియోస్ను స్వాధీనం చేసుకుని, దాన్ని ఆసియాలోనే అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దిన ఆయన, నాలుగు దశాబ్దాల పాటు తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ చిత్రసీమల్లో 50కి పైగా చిత్రాలు నిర్మించారు.
ఇది మా Cinema Archive సిరీస్లో ఆరో భాగం. గత భాగంలో ఆయన అన్నయ్య B.N. Reddy — వందేమాతరం, మల్లీశ్వరి దర్శకుడు — గురించి తెలుసుకున్నాం. ఈ భాగంలో అదే కుటుంబం నుంచి వచ్చిన మరో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత కథ చూద్దాం — ఒకే కుటుంబం నుంచి ఇద్దరు సోదరులు ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందుకోవడం అరుదైన విషయం.
తొలినాళ్ల జీవితం
బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డిగా 1912 డిసెంబర్ 2న కడప జిల్లా పొట్టిపాడులో జన్మించారు. అన్నయ్య B.N. Reddy సినీ దర్శకుడిగా, నిర్మాతగా స్థిరపడుతుండగా, నాగిరెడ్డి తొలుత ప్రచురణ రంగం వైపు అడుగులు వేశారు — 1945లో ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికను స్థాపించారు.
చందమామ మరియు ప్రచురణ రంగం
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్ది కాలానికే, నాగిరెడ్డి తన సన్నిహిత మిత్రుడు, రచయిత అలూరి చక్రపాణితో కలిసి ‘చందమామ’ పిల్లల మాసపత్రికను స్థాపించారు. దాదాపు పన్నెండు భారతీయ భాషల్లో ప్రచురితమైన ఈ పత్రిక, తరాల తరబడి పిల్లల మనసుల్లో నిలిచిపోయింది. చక్రపాణితో ఆయనకున్న ఈ సాన్నిహిత్యం, తర్వాతి కాలంలో సినీ నిర్మాణ రంగంలోనూ కొనసాగింది — ఆయన నిర్మించిన చాలా చిత్రాలకు చక్రపాణి కథ, స్క్రీన్ప్లే అందించారు.
విజయా వాహిని స్టూడియోస్ స్థాపన
1949లో, అన్నయ్య B.N. Reddy స్థాపించిన వాహిని స్టూడియోస్ను నాగిరెడ్డి స్వాధీనం చేసుకుని, తన సొంత బ్యానర్ విజయా ప్రొడక్షన్స్ను స్థాపించారు. తర్వాతి కాలంలో ఈ రెండు సంస్థలు కలిసి చెన్నైలో విజయా వాహిని స్టూడియోస్గా రూపుదిద్దుకున్నాయి — అప్పటికి ఆసియాలోనే స్థల విస్తీర్ణం రీత్యా అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా పేరు గాంచింది. 1950లో ‘షావుకారు’తో నిర్మాతగా తొలి అడుగు వేసిన నాగిరెడ్డి, బాక్సాఫీసు వద్ద అంతగా విజయం సాధించకపోయినా, ఈ చిత్రం విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.
చిరస్మరణీయ చిత్రాలు
ఆ తర్వాత నాగిరెడ్డి నిర్మించిన చిత్రాల పరంపర తెలుగు సినిమా చరిత్రలోనే స్వర్ణయుగంగా నిలిచిపోయింది. పాతాళ భైరవి (1951), మిస్సమ్మ (1955), మాయాబజార్ (1957), గుండమ్మ కథ (1962) — ఈ చిత్రాలన్నీ నేటికీ తెలుగు ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో సజీవంగా ఉన్నాయి. తెలుగుతో పాటు తమిళం (ఎంగ వీట్టు పిళ్లై), కన్నడం (మదువె మదినోడు — జాతీయ ఉత్తమ కన్నడ చిత్రం అవార్డు), హిందీ (రామ్ ఔర్ శ్యామ్, జూలీ, శ్రీమాన్ శ్రీమతి) చిత్రాల్లోనూ నిర్మాతగా విజయం సాధించారు.
ఈ చిత్రాలన్నింటి వెనుక చక్రపాణితో ఆయనకున్న సృజనాత్మక భాగస్వామ్యం కీలక పాత్ర పోషించింది. చక్రపాణి మరణం తర్వాత నాగిరెడ్డి చిత్ర నిర్మాణాన్ని పూర్తిగా ఆపేశారు — వారిద్దరి మధ్య ఉన్న సాన్నిహిత్యానికి అదొక నిదర్శనం.
పురస్కారాలు మరియు వారసత్వం
నాలుగు దశాబ్దాల సినీ ప్రస్థానంలో నాగిరెడ్డి అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు — మాయాబజార్ (1957), గుండమ్మ కథ (1962) చిత్రాలకు ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ తెలుగు చిత్రం అవార్డులు, మదువె మదినోడుకు జాతీయ ఉత్తమ కన్నడ చిత్రం అవార్డు, తమిళనాడు ప్రభుత్వం నుంచి కళైమామణి అవార్డు (1972), ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుంచి రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు (1987). 1986లో భారత సినిమా అత్యున్నత గౌరవమైన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును అందుకున్నారు — తన అన్నయ్య B.N. Reddy తర్వాత ఈ పురస్కారం అందుకున్న రెండో సోదరుడిగా చరిత్ర సృష్టించారు.
1970లలో తమిళ చిత్ర పరిశ్రమ స్టూడియోల నుంచి వైదొలగడంతో, నాగిరెడ్డి విజయా వాహిని స్టూడియోస్ను మూసివేసి, అదే స్థలంలో విజయా ఆసుపత్రి, విజయా హెల్త్ సెంటర్లను స్థాపించారు — సినిమా రంగానికి నష్టం వైద్య రంగానికి లాభంగా మారింది. 2004 ఫిబ్రవరి 25న చెన్నైలో కన్నుమూసిన నాగిరెడ్డి, ఆయన శతజయంతి సందర్భంగా ఉత్తమ తెలుగు, తమిళ కుటుంబ వినోద చిత్రాలకు ‘నాగిరెడ్డి స్మారక అవార్డు’ ఏర్పాటు చేయబడింది. మా తదుపరి భాగంలో, ఈ స్టూడియో స్వర్ణయుగంలో నాగిరెడ్డితో కలిసి పనిచేసిన మరో దిగ్గజం గురించి తెలుసుకుందాం.
కీలక విషయాలు
| వివరాలు | సమాచారం |
|---|---|
| పూర్తి పేరు | బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డి |
| జననం | డిసెంబర్ 2, 1912 |
| మరణం | ఫిబ్రవరి 25, 2004 |
| స్థాపించిన సంస్థ | విజయా వాహిని స్టూడియోస్ (1949) |
| చిరస్మరణీయ చిత్రాలు | పాతాళ భైరవి, మాయాబజార్, మిస్సమ్మ |
| అత్యున్నత పురస్కారం | దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు (1986) |
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
B. Nagi Reddy ఎవరు?
పాతాళ భైరవి, మాయాబజార్, మిస్సమ్మ వంటి చిరస్మరణీయ చిత్రాలు నిర్మించిన నిర్మాత — విజయా వాహిని స్టూడియోస్ వ్యవస్థాపకుడు, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత.
ఆయన B.N. Reddyకి ఎలా సంబంధం?
అన్నదమ్ములు — B.N. Reddy స్థాపించిన వాహిని స్టూడియోస్ను 1949లో నాగిరెడ్డి స్వాధీనం చేసుకుని విజయా వాహిని స్టూడియోస్గా విస్తరించారు.
విజయా వాహిని స్టూడియోస్ ఎంత పెద్దది?
అప్పటికి ఆసియాలోనే స్థల విస్తీర్ణం రీత్యా అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా పేరు గాంచింది.
దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎప్పుడు అందుకున్నారు?
1986లో అందుకున్నారు — తన అన్నయ్య B.N. Reddy తర్వాత ఈ పురస్కారం పొందిన రెండో సోదరుడిగా చరిత్ర సృష్టించారు.
చందమామతో ఆయనకున్న సంబంధం ఏమిటి?
రచయిత అలూరి చక్రపాణితో కలిసి చందమామ పిల్లల మాసపత్రికను స్థాపించారు — ఇది దాదాపు పన్నెండు భారతీయ భాషల్లో ప్రచురితమైంది.
